Mu myaka ya vuba aha, ikibazo cy’umubyibuho ukabije ku isi cyarushijeho gukomera. Nk’uko bigaragara mu itangazo ryashyizwe ahagaragara n’ishyirahamwe ry’ababyibushye ku isi, “Global Obesity Atlas 2025”, umubare w’abantu bakuru babyibushye ku isi yose witezwe kwiyongera ukava kuri miliyoni 524 mu 2010 ukagera kuri miliyari 1.13 mu 2030, ubwiyongere burenga 115%. Muri iki kibazo, umubare w’abaguzi ukomeje kwiyongera bashaka ibintu karemano bishobora gufasha mu gukumira umubyibuho ukabije. Muri Kamena uyu mwaka, ubushakashatsi bwasohotse mu kinyamakuru “npj science of food” bwagaragaje ko curcumin yagabanyije ibinure byo mu nda mu mbeba za MASH binyuze mu kubuza irekurwa rya polypeptides zirinda igifu (GIP) ziterwa no kwangirika kw’amara. Ubu bushakashatsi ntibutanga ibitekerezo bishya byo kurwanya umubyibuho ukabije gusa, ahubwo bunagura isoko ry’ikoreshwa rya curcumin.
Ni gute Curcumin ibuza ibinure byo mu nda kwirundanya? Kwirundanya ibinure byo mu nda bivuga ubwiyongere budasanzwe cyangwa bwinshi bw'ibinure. Indyo irimo karubohidrati nyinshi, ibinure byinshi no kudakora imyitozo ngororamubiri byose bishobora gutuma habaho ihindagurika ry'ingufu, bityo bigatuma ibinure byo mu nda bitagira urugero. Inzira y'igifu ni ingenzi mu kwinjiza ibinure. Kwirundanya ibinure byo mu nda ni ingenzi mu gutuma steatohepatitis (MASH) idakora neza mu mubiri. Dukurikije ubushakashatsi, curcumin na antibiyotike bishobora kugabanya ibiro by'umubiri by'imbeba za MASH, kandi curcumin na antibiyotike bigira ingaruka nziza ku bufatanye.
Ubushakashatsi ku mikorere bwagaragaje ko curcumin igabanya cyane cyane uburemere bw'ibinure byo mu nda, cyane cyane mu ngingo zikikije impyiko. Curcumin ibuza kwiyongera kw'ibiro binyuze mu kubuza irekurwa rya GIP no kugabanya igipimo cy'uturemangingo tw'amafuta hafi y'impyiko. Kugabanuka kw'irekurwa rya GIP mu mara biterwa na curcumin bibuza ikora rya receptors za GIP, bityo bigagabanya adipogenesis n'ububyimbirwe mu ngingo zikikije impyiko. Byongeye kandi, curcumin ishobora kugabanya hypoxia y'amara mato irinda epithelium y'amara n'imitsi, bityo ikagabanya irekurwa rya GIP. Muri make, ingaruka za curcumin ku binure byo mu nda zigabanya cyane irekurwa rya GIP ibuza hypoxia iterwa no kubangamira insinga z'amara.
Curcumin, "inzobere mu kurwanya ubushyuhe", ahanini ikomoka ku mizi n'imizingo ya Curcuma (Curcuma longa L.). Ni ikintu gifite uburemere buke bwa polyphenolic kandi gikunze gukoreshwa nk'ibirungo mu biribwa bitandukanye. Mu 1815, Vegel n'abandi bavuze bwa mbere ko "ikintu cy'umuhondo-orange" cyakuwe muri rhizome ya turmeric maze bayita curcumin. Kugeza mu 1910, Kazimierz n'abandi bahanga mu bya siyansi basanze imiterere yayo ari diferulic acylmethane. Ibimenyetso bihari bigaragaza ko curcumin ifite ingaruka zikomeye zo kurwanya ubushyuhe. Ishobora kugira ingaruka zo kurwanya ubushyuhe mu kubuza inzira ya Toll-like receptor 4 (TLR4) n'inzira yayo y'ibimenyetso bya nuclear factor kB (NF-kB), no kugabanya ikorwa ry'ibintu bitera ubushyuhe nka interleukin-1 β (IL-1β) na tumor necrosis factor -α (TNF-α). Hagati aho, imiterere yayo yo kurwanya ububyimbirwe ifatwa nk'ishingiro ry'ibikorwa bitandukanye bya biyoloji, kandi ubushakashatsi bwinshi bwakozwe mbere yo kuvura cyangwa kwa muganga bwasesenguye akamaro kayo mu ndwara ziterwa n'ububyimbirwe. Muri zo, indwara ziterwa n'ububyimbirwe, rubagimpande, psoriasis, kwiheba, atherosclerosis na COVID-19 ni byo bikorwa by’ubushakashatsi bigezweho.
Kubera iterambere ry’isoko rya none, curcumin biragoye kugera ku gipimo cyiza binyuze mu mirire gusa kandi igomba gufatwa mu buryo bw’inyongeramusaruro. Kubwibyo, yateye imbere cyane mu bijyanye n’ibiribwa byiza n’inyongeramusaruro mu mirire.
Justgood Health yanakoze ubwoko butandukanye bw'inyongeramusaruro za curcumin gummy na capsule za curcumin. Abacuruza benshi bagiye bahindura ingano cyangwa imiterere yihariye y'ikirango cyabo.
Ubushakashatsi bwinshi ku byiza bya curcumin bwagaragaje ko curcumin idafasha kurwanya umubyibuho ukabije gusa ahubwo inagira ingaruka nyinshi nko kurwanya ogisijeni, kurinda ubwonko, kugabanya ububabare bw'amagufwa no gushyigikira ubuzima bw'umutima n'imitsi. Antioxidant: Ubushakashatsi bwagaragaje ko curcumin ishobora gukuraho mu buryo butaziguye radicals free no kunoza imikorere ya mitochondrial binyuze mu gukora inzira nko gucecekesha poroteyine igenzura 3 (SIRT3), bityo ikagabanya umusaruro wa ogisijeni nyinshi (ROS) ituruka aho ikomoka kandi ikagabanya neza ibyangiritse bya ogisijeni mu turemangingo. Uburinzi bw'ubwonko: Ubushakashatsi buriho bugaragaza ko ububyimbirwe bufitanye isano rya hafi no kwiheba. Curcumin ishobora kunoza ibimenyetso by'ihungabana n'imihangayiko by'abarwayi bafite kwiheba. Curcumin ishobora gufasha kurwanya kwangirika kw'ubwonko guterwa na interleukin-1 β (IL-1β) n'ibindi bintu, no kugabanya imyitwarire nk'iy'ihungabana iterwa n'umuvuduko udashira. Kubwibyo, ishobora kugira uruhare rwiza mu gushyigikira ubuzima bw'ubwonko no kugenzura amarangamutima. Kugabanya ububabare bw'imitsi n'amagufwa: Ubushakashatsi bwagaragaje ko curcumin ishobora kunoza ibimenyetso by'indwara z'inyamaswa zifata rubagimpande no kurinda ingingo n'imitsi binyuze mu kugabanya ububyimbirwe. Curcumin ishobora kugabanya ububabare bw'imitsi n'amagufwa kuko ishobora kubuza cyane irekurwa ry'ibintu bitera ububabare nka tumor necrosis factor -α (TNF-α) na interleukin-1 β (IL-1β), ikagabanya uburyo bwo kubyimba mu ngingo, bityo ikagabanya ibimenyetso byo kubyimba no kubabara mu ngingo. Gushyigikira ubuzima bw'umutima n'imitsi: Ku bijyanye n'imitsi n'amaraso, curcumin ishobora gukora igenzura ibinure mu maraso, ikagabanya cholesterol yose mu maraso, triglycerides na cholesterol iri mu maraso, mu gihe yongera cholesterol iri mu maraso. Byongeye kandi, curcumin ishobora kandi kubuza kwiyongera kw'uturemangingo tw'imitsi n'imitsi no kubyimba, ibi bikaba ingirakamaro mu gukumira indwara z'umutima nka atherosclerosis.
Igihe cyo kohereza: Mutarama-08-2026


